حمید ظهرابی، معاون محیط زیست طبیعی سازمان حفاظت محیط زیست، با اشاره به وضعیت نگران‌کننده تنوع زیستی کشور اعلام کرد: در حال حاضر ۱۴۸ گونه مهره‌دار و ۲۱ گونه گیاهی ایران در فهرست گونه‌های در معرض تهدید قرار دارند و براساس فهرست ملی نیز ۱۱۷ گونه مهره‌دار در خطر انقراض هستند.

وی با تاکید بر اهمیت حفاظت از تمامی گونه‌های زیستی گفت: گونه‌های در معرض خطر انقراض، گونه‌های بومی ایران، گونه‌هایی با پراکنش محدود یا جمعیت رو به کاهش و همچنین گونه‌های شاخص و چتری، در اولویت برنامه‌های حفاظتی قرار دارند؛ چراکه حفاظت از آن‌ها به حفظ سایر گونه‌ها و پایداری اکوسیستم کمک می‌کند.

ظهرابی، گونه‌هایی همچون میش‌مرغ، یوزپلنگ آسیایی، گور ایرانی، گوزن زرد و افعی دم‌عنکبوتی را از مهم‌ترین گونه‌های اولویت‌دار برای حفاظت معرفی کرد.

او درباره چالش‌های موجود در مسیر حفاظت از گونه‌ها اظهار داشت: تخریب زیستگاه‌ها، فشار ناشی از توسعه ناپایدار، بهره‌برداری بی‌رویه و تغییر کاربری اراضی از مهم‌ترین تهدیدها به شمار می‌روند. به گفته وی، نبود ساختارهای پایدار نیز باعث شده برخی طرح‌های حفاظتی وابسته به افراد باشند؛ موضوعی که سازمان حفاظت محیط زیست تلاش دارد با تدوین آیین‌نامه‌ها و ایجاد شوراهای دائمی آن را برطرف کند.

معاون محیط زیست طبیعی سازمان حفاظت محیط زیست، کمبود منابع مالی را یکی دیگر از مشکلات جدی این حوزه دانست و تاکید کرد: حفاظت مؤثر از گونه‌ها تنها با اتکا به بودجه محدود سازمان امکان‌پذیر نیست و نیازمند مشارکت سایر دستگاه‌ها، بخش خصوصی و جهت‌دهی هدفمند اعتبارات به پروژه‌های حفاظتی است.

وی همچنین تعارض میان انسان و حیات وحش را از دیگر چالش‌های مهم عنوان کرد و گفت: این مسائل با همکاری مدیران، کارشناسان، دانشگاهیان و نهادهای علمی در قالب کمیته‌های تخصصی بررسی و برای آن برنامه‌ریزی می‌شود.

ظهرابی با تاکید بر نقش مردم در حفاظت از محیط زیست خاطرنشان کرد: حفاظت پایدار بدون مشارکت واقعی جوامع محلی امکان‌پذیر نیست. به گفته او، سیاست سازمان بر جلب اعتماد و تبدیل مردم محلی از ناظر به شریک حفاظت است.

وی افزود: ایجاد ساختارهای قانونی و دائمی برای مشارکت مردم، از تصمیم‌گیری تا اجرای برنامه‌های حفاظتی، در دستور کار قرار گرفته است تا فعالیت‌های مشارکتی دچار وقفه و سلیقه‌محوری نشوند.

او حفاظتگاه‌های مردمی را نمونه‌ای موفق از مشارکت عمومی دانست و توضیح داد: آیین‌نامه مشارکت در حفظ محیط زیست طبیعی و رونق کسب‌وکارهای محیط‌زیستی با هدف استفاده از ظرفیت مردم و بخش خصوصی، به‌ویژه جوامع محلی، به تصویب رسیده است.

ظهرابی با اشاره به تجربه‌های موفق در پارک ملی گلستان و طرح‌های احیای گونه‌هایی مانند گورخر آسیایی و گوزن زرد ایرانی تاکید کرد: مشارکت مردم علاوه بر کمک به حفاظت از گونه‌ها و زیستگاه‌ها، زمینه‌ساز شکل‌گیری حس تعلق و مسئولیت‌پذیری اجتماعی نسبت به طبیعت خواهد شد.